Hazar Denizi üzerinde fazladan bir saat: Şeremetyevo-Antalya seferi neden artık kıvrımlı bir rotada uçuyor

Flightradar24'ü açın, Şeremetyevo — Antalya hattındaki herhangi bir Aeroflot uçağını seçin ve rotaya bakın. Eskiden çizgi Ukrayna ve Karadeniz üzerinden neredeyse düz gidiyordu. Şimdi ise doğuya doğru bir yay çiziyor: Volgograd üzerinden Hazar Denizi'ne, ardından Türkiye-Gürcistan sınırı boyunca sert bir dönüşle batıya. Haritada güzel görünüyor. Gerçekte ise pahalıya patlıyor.

Bu iki havalimanı arasındaki düz ortodromik mesafe yaklaşık 1.450 km. Sapmalı fiilî uçuş mesafesi ise 1.900 km'yi aşıyor. Bu, mesafenin %30–40 uzaması demek; aynı uçakla beş yıl önce uçsaydınız hava da geçirdiğinizden yaklaşık bir saat fazla kalıyorsunuz.

Neden böyle? Sebep basit ama hiç de hoş değil. Şubat 2022'den bu yana Ukrayna hava sahası tamamen kapalı; bu durum yürürlükteki NOTAM'larla kayıt altında. Buna, Rus kıyıları yakınındaki Karadeniz'in belirli bölümleri de eklendi; burada kısıtlamalar düzenli olarak yayımlanıyor. Uçağın düz bir rota izleyebileceği fiziksel bir yer kalmadı — doğuya, Hazar üzerinden sapmak ve Türkiye'ye doğu ucundan girmek zorunda kalıyorlar.

Bu neden yalnızca zaman meselesi değil

Havada fazladan bir saat geçirmek "ne ki canım" diyerek geçiştirilebilecek bir şey değil. Bu, yakıt demek. Dar gövdeli bir Boeing 737 ya da Airbus A320, seyir irtifasında saatte yaklaşık 2,4–2,6 ton yakıt yakıyor. Fazladan 60 dakika, her seferinde gidiş-dönüş olmak üzere iki buçuk ton yakıt anlamına geliyor. Havayolu bu farkı cömertliğinden size bağışlamıyor — tarife içine gömlüyor. Moskova'dan Türk tatil beldelerine biletlerin, saf rekabetin gerektireceğinden daha yüksek kalmaya devam etmesinin nedeni tam da bu: rota uzadı ve seferin ekonomisi bunu dürüstçe yansıtıyor.

Bir de Moskovalılardan çok Belaruslulara dokunan ikinci bir boyut var. Pek çok kişi uzak destinasyonlara tam da Rus hub'ları üzerinden uçuyor — Şeremetyevo, Vnukovo, Domodedovo Güneydoğu Asya, Mısır ve Emirlikler'e giden aktarma noktası olarak işe yarıyor. Aktarma noktasına giden bacak bir saat uzayınca kısa bağlantılar tehlikeye giriyor. Tarifede rahat görünen 1:40'lık aktarma süresi, ilk segment yoğun hava trafiğine özgü tipik bir gecikmeyle kalkarsa pratikte terminal içinde sinir bozucu bir koşuya dönüşebilir.

Minsk'ten yolcular ne yapmalı

Birincisi — arama motorlarındaki "uçuş süresi" bilgisine körü körüne güvenmeyin. Spesifik seferinizin son bir haftasına ait gerçek rotalara Flightradar24'ten bakın. Uçak istikrarlı biçimde doğu yayını izliyorsa, transfer, otel ya da toplantı planlarken her iki yön için üstüne bir saat ekleyin.

İkincisi — Rusya üzerinden aktarmalarda segmentler arasında, özellikle ayrı rezervasyonlar söz konusuysa, en az 2,5–3 saatlik tampon bırakın. Sapmalı uçuş nedeniyle kaçırdığınız aktarmaları ayrı biletlerde kimse tazmin etmeyecek.

Üçüncüsü — alternatifi dürüstçe karşılaştırın. Vilnius ve Varşova'dan Antalya'ya uçuşlar farklı koridorlardan gidiyor; Hazar halkası yok ve sıklıkla net hava süresinde kazanıyor. Havalimanına daha uzun süre araç kullanmanız gerekse bile bazen. Polonya hub'ına gitmek için arabayla harcanan fazladan bir saat, havada kazanılan bir saatle ve daha öngörülebilir bir aktarmayla karşılığını bulabiliyor.

Bölge üzerindeki hava sahası bir sezonluk ya da yıllık bir değişiklik değil. Ukrayna'ya ait NOTAM'lar yürürlükte kaldığı sürece, Hazar üzerindeki yay Moskova'dan güneye uçan herkes için yeni normal. Uçak yerine ulaşacak. Sadece o saati starda değil, önceden hesaba katın.