Zbędna godzina nad Morzem Kaspijskim: dlaczego lot z Szeremietiewo do Antalyi leci okrężną trasą

Otwórz Flightradar24, wybierz dowolny samolot Aerofłotu na trasie Szeremietiewo — Antalya i przyjrzyj się śledzeniu lotu. Kiedyś linia biegła niemal w linii prostej przez Ukrainę i Morze Czarne. Teraz wygina się łukiem na wschód: przez Wołgograd, dalej nad Morzem Kaspijskim, a potem gwałtowny zwrot na zachód wzdłuż turecko-gruzińskiej granicy. Na mapie wygląda efektownie. W rzeczywistości kosztuje.

Ortodromiczna odległość między tymi lotniskami wynosi około 1450 km. Faktyczna trasa z objazdami — ponad 1900 km. To o 30–40% więcej dystansu, a w powietrzu spędzasz mniej więcej o godzinę dłużej niż na tym samym połączeniu pięć lat temu.

Powód jest prosty i niewesoły. Od lutego 2022 roku przestrzeń powietrzna Ukrainy jest całkowicie zamknięta — potwierdzają to obowiązujące NOTAM-y. Do tego doszły strefy nad Morzem Czarnym przy rosyjskim wybrzeżu, gdzie regularnie publikowane są kolejne ograniczenia. Samolot fizycznie nie ma jak lecieć na wprost — musi zbaczać na wschód przez Morze Kaspijskie i wchodzić do Turcji od jej wschodniego krańca.

Dlaczego to nie tylko kwestia czasu

Dodatkowa godzina w powietrzu to nie „no i co z tego". To paliwo. Wąskokadłubowy Boeing 737 lub Airbus A320 spala w rejsie około 2,4–2,6 tony kerozyny na godzinę. Zbędne 60 minut to dwie i pół tony paliwa na każdym locie, tam i z powrotem. Linia lotnicza nie funduje ci tej różnicy z dobrego serca — jest ona wkalkulowana w taryfę. Właśnie dlatego bilety z Moskwy na tureckie kurorty utrzymują się na wyższym poziomie, niż dyktowałaby sama konkurencja: trasa jest dłuższa i ekonomika lotu uczciwie to odzwierciedla.

Jest też drugi wymiar, który Białorusini odczuwają dotkliwiej niż mieszkańcy Moskwy. Wielu podróżuje do odległych destynacji właśnie przez rosyjskie huby — Szeremietiewo, Wnukowo i Domodiedowo pozostają wygodnym punktem przesiadkowym na Azję Południowo-Wschodnią, do Egiptu i Emiratów. Kiedy odcinek do węzła przesiadkowego wydłuża się o godzinę, zagrożone stają się krótkie połączenia. To, co w rozkładzie wygląda jak komfortowe 1:40 przesiadki, w praktyce może skurczyć się do nerwowego biegu przez terminal, jeśli pierwszy segment wyleciał z typowym dla zatłoczonego nieba opóźnieniem.

Co z tym zrobić — poradnik dla pasażera z Mińska

Po pierwsze — nie ufaj ślepo podawanym przez agregatory „czasom lotu". Sprawdzaj rzeczywiste ślady lotów na Flightradar24 z ostatniego tygodnia dla swojego konkretnego rejsu. Jeśli samolot konsekwentnie leci wschodnią pętlą, dołóż godzinę zapasu na każdy kierunek przy planowaniu transferu, hotelu czy spotkania.

Po drugie — przy przesiadkach przez Rosję rezerwuj minimum 2,5–3 godziny między segmentami, zwłaszcza jeśli kupujesz osobne bilety. Przy rozdzielnych rezerwacjach nikt ci nie zrekompensuje przeoczonej przesiadki spowodowanej objazdem trasy.

Po trzecie — uczciwie rozważ alternatywę. Loty z Wilna i Warszawy do Antalyi korzystają z innych korytarzy, bez kaspijskiej pętli, i często wygrywają pod względem czystego czasu w powietrzu — nawet jeśli dojazd do samego lotniska zajmuje ci dłużej. Niekiedy dodatkowa godzina za kierownicą do polskiego hubu zwraca się zaoszczędzoną godziną w niebie i bardziej przewidywalną przesiadką.

Przestrzeń powietrzna nad regionem została przepisana nie na sezon i nie na rok. Dopóki NOTAM-y dotyczące Ukrainy pozostają w mocy, łuk nad Morzem Kaspijskim to nowa norma dla wszystkich wylatujących z Moskwy na południe. Samolot doleci. Po prostu dolicz tę godzinę zawczasu — nie przy stanowisku przesiadkowym.